Εκκλησίες και μοναστήρια

Οι περισσότερες εκκλησίες και τα περισσότερα μοναστήρια που θα συναντήσετε στο Ζαγόρι προηγούνται χρονικά από τα περισσότερα σπίτια: τα σπίτια κτίστηκαν, καταστράφηκαν και ανακαινίστηκαν με το πέρασμα του χρόνου και τα περισσότερα από αυτά που υπάρχουν σήμερα, κάποια ανακαινισμένα, έχουν την μορφή που πήραν κατά την περίοδο ακμής της περιοχής, στο τέλος του 18ου αιώνα.

Οι εκκλησίες και τα μοναστήρια όμως είναι κατά πολύ παλαιότερα: κάποια χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα, ή και ακόμη πιο παλιά, παρ' όλο που οι μεταγενέστερες προσθήκες δεν αποτελούν ασυνήθιστο φαινόμενο.

Χτισμένα από πέτρα, όπως τα πάντα εδώ γύρω, τα μοναστήρια και οι εκκλησίες στο Ζαγόρι είναι λιτά από έξω και πανέμορφα διακοσμημένα στο εσωτερικό τους, δημιουργώντας έτσι αισθήμα ευλάβειας και ηρεμίας. Με ψηλά, τετράγωνα ή εξάγωνα καμπαναριά (κάποιες φορές χτισμένα απέναντι από το κυρίως κτίριο), με μια σκεπαστή στοά για να προστατεύονται οι πιστοί από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και με μικρές πόρτες για να αποθαρρύνουν την έφιππη ιεροσυλία, είναι διακριτικά και γαλήνια, κάποιες φορές απόκοσμα.

Στο εσωτερικό τους είναι γεμάτα από τοιχογραφίες, αγιογραφίες και ξυλόγλυπτα τέμπλα, τα περισσότερα έργα τοπικών καλλιτεχνών: οι περίφημοι περιπλανώμενοι αγιογράφοι και οι σμιλευτές του ξύλου από το Καπέσοβο, περιζήτητοι κατά τον 18ο και 19ο αιώνα είχαν εδραιώσει το δικό τους ξεχωριστό στιλ, στολίζοντας εκκλησίες στο Ζαγόρι και αλλού.

Στις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές ή στην γιορτή του Αγίου τους, οι εκκλησίες και τα μοναστήρια ζωντανεύουν με κόσμο από όλο το Ζαγόρι, ορισμένες φορές και από πολύ μακριά, που έρχονται στη λειτουργία και μετά γιορτάζουν στα πανηγύρια που διαρκούν μέρες. Αν, όταν είστε εδώ, ακούσετε για κάποιο πανηγύρι, μην το χάσετε. Αξίζει να επισκεφτείτε τις εκκλησίες και τα μοναστήρια του Ζαγορίου ακόμη και αν δεν είναι περίοδος εορτασμών: η απλή ομορφιά τους θα κλέψει την καρδιά και το μυαλό σας. Και ποιος ξέρει; Μπορεί να αποφασίσετε να οργανώσετε εδώ τη βάφτιση ή το γάμο σας!